Bir İradenin Doğum Günü 9 Eylül
19 Mayıs 1919…
Mustafa Kemal İstanbul da bindiği Bandırma Vapuru ’ndan Samsun da iner ve kurtuluşa giden ilk adımı atar…
Havza
Amasya
Erzurum
Ve Sivas….
Manda ve himaye reddedilir.
Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı esas alınır.
Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri tek çatı altında toplanır.
Heyet-i Temsiliye seçilir.
Ve daha adı konulmamış bir Cumhuriyetin siyasi ve fikrî temelleri atılır.
Sivas Kongresi bu nedenle yalnızca bir kongre değildir.
Aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin atıldığı, Mustafa Kemal’in Genel Başkan olarak seçildiği CHP nin de ilk kurultayıdır.
23 Nisan 1920…
Büyük Millet Meclisi açılır.
Ve egemenliğin kaynağı saraydan millete doğru yer değiştirir.
Sonra savaş…
Yokluk vardır.
Yoksulluk vardır.
Cephane yoktur.
Para yoktur.
Ama teslimiyet de yoktur.
Anadolu karış karış dolaşılır.
İnsanlar ikna edilir.
Cepheler açılır.
Ölümler göze alınır.
Ve savaş meydanlarında yalnızca düşman ordularıyla değil, imkânsızlıklarla da savaşılır.
Zafer kazanılır!
8 Nisan 1923…
Cumhuriyet Halk Partisi’nin ilk programı olarak kabul edilen 9 Umde yayımlanır.
24 Temmuz 1923…
Lozan.
Savaş meydanlarında yenilenler, bu kez masada bağımsız bir milletin iradesi karşısında geri adım atmak zorunda kalır.
Ve sonra…
9 Eylül 1923.
Halk Fırkası kurulur.
1924’te Cumhuriyet Halk Fırkası adını alır.
1935’te ise Cumhuriyet Halk Partisi olur.
Şimdi dönüp bir kez daha soralım:
9 Eylül yalnızca bir siyasi partinin kuruluş tarihi midir?
Hayır.
Çünkü o tarihte yalnızca bir parti kurulmadı,
Bir gelecek tasarlandı.
CHP ile birlikte
Cumhuriyetçilik-Milliyetçilik-Halkçılık-Devletçilik-Laiklik ve İnkılapçılık doğdu,
Millete egemenliğini kayıtsız şartsız iradesi altına alma hakkı doğdu,
Medeni Kanun doğdu,
Eğitimde, ekonomide, ortak yaşamda eşitlik doğdu,
Kadının seçme ve seçilme hakkı doğdu,
Yurtta Sulh Cihanda Sulh ile güçlü dış politika ilişkileri doğdu,
Köy Enstitüleri ve Halkevleri doğdu,
Sinema-Tiyatro-Resim-Opera-Bale-Dans yani Sanat doğdu,
Hak-Hukuk-Adalet doğdu,
CHP ile birlikte bir Cumhuriyet,
Anadolu da küllerinden yeniden doğan Anka Kuşu misali modern, güçlü, laik ve ulusal bir devlet doğdu.
İşte Cumhuriyet Halk Partisi'nin tarihsel hikâyesi tam da burada başlar.
Bu nedenle CHP'yi yalnızca bugünkü siyasi tartışmaların içine sıkıştırarak okumak, tarihsel gerçekliği eksiltmektir.
Çünkü CHP'nin tarihi, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş hikâyesinden ayrı okunamaz.
CHP yöneticilerinin elbette hataları olmuştur,
Elbette eleştirilecektir, yanlışları tartışılacaktır.
Ama bir siyasi partiyi eleştirmek başka şeydir;
o partinin kuruluşuna kaynaklık eden Cumhuriyet fikrini tartışmaya açmak bambaşka bir şeydir!
9 Eylül;
Cumhuriyet'e inananların,
Laik ve demokratik Türkiye'den yana olanların,
Millet egemenliğini savunanların,
Hukukun üstünlüğünü isteyenlerin,
Güçlü bir parlamenter sistemden yana olanların,
Atatürk'ün kurduğu Cumhuriyetin temel değerlerini yaşatmak isteyenlerin ortak hafızasında yer almalıdır.
Çünkü bugün Türkiye'nin ihtiyacı olan şey birbirine bağıran kalabalıklar değil;
Cumhuriyet çatısı altında yeniden omuz omuza durabilmektir.
Bizi birbirimize düşüren küçük hesapların,
Parti içi kavgaların,
Kişisel iktidar mücadelelerinin,
Günübirlik siyasi tartışmaların üzerine çıkıp daha büyük bir soruya bakabilmektir:
Özgür.
Laik.
Demokratik.
Bağımsız.
Hukukun üstün olduğu.
Kadının eşit yurttaş olduğu.
Çocuğun cemaatlere, tarikatlara, siyasete teslim edilmediği.
Eğitimin bilimle buluştuğu.
Sanatın özgür olduğu.
Meclisin güçlü olduğu.
Millet iradesinin gerçekten sandıktan başlayıp devletin bütün kurumlarına yansıdığı bir Türkiye
Gökten inen 3 elma eşliğinde anlatılan masallarla kurulmadı!
Meydanlarda göğüs göğüse savaşarak
Antlaşmaların imzalandığı kocaman masalarda bürokratik zeka ile verilen mücadele sayesinde
Kazanıldı.
İşte bu yüzden 9 Eylül sadece CHP'nin kuruluş günü değildir.
9 Eylül;
Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğinde yürütülen bağımsızlık mücadelesinin siyasi mirasının,
Millet egemenliği fikrinin,
Cumhuriyet idealinin
Çağdaş Türkiye hayalinin perçinleştiği gündür.
CHP'li olmayabilirsiniz.
Hakaret edemez ama CHP 'yi eleştirebilirsiniz.
Farklı bir siyasi partiye oy verebilir hatta iktidarın yılmaz bekçisi olan ekibin bir parçası olabilirsiniz,
Tüm bunlar demokrasinin gerekliliğidir.
Ama Cumhuriyet ile birlikte
Laikliği savunuyorsanız,
Demokrasiyi savunuyorsanız,
Hukuku savunuyorsanız,
Millet egemenliğini savunuyorsanız,
Bağımsız bir Türkiye istiyorsanız…
9 Eylül'ün anlamını da görmezden gelemezsiniz!
O yüzden bugün yapılması gereken birbirimize sırt çevirmek değil,
Birbirimize omuz vermektir.
9 Eylül 1923,
Askeri zaferleri taçlandıracak siyasi, ekonomik ve toplumsal inkılapları sırtlayacak olan iradenin resmiyet kazandığı,
Mustafa Kemal Atatürk’ün mirası
Cumhuriyet Halk Partisi ‘nin 103. Kuruluş Yıl Dönümü
Kutlu olsun.
Dünden kalan her şeyi, yarınlara kötülerden eleyerek taşıyabilme umuduyla…
- Toplam 1 yorum
Ayşe Eren 11:08 - 09 Eylül 2026
CHP YE hain lik yapanları ne tarih ne biz asla unutmayacağız.
YAZARIN DİĞER YAZILARI
- Siz Ne Yapıyorsunuz? Bu Neyin Kini? 22 Eylül 2026 Salı
- Ödenen Bedelin En Büyük Mükafatı 29 Ağustos 2026 Cumartesi
- Kader Coğrafya Değil, İnsandır 17 Ağustos 2026 Pazartesi
- Parti Yeni Zihniyet Aynı 12 Ağustos 2026 Çarşamba
- Kurtuluş Savaşı'nı Nasıl Yok Sayacaksınız 13 Temmuz 2026 Pazartesi
- UnutMADIMAKlımda 02 Temmuz 2026 Perşembe
- Amipler ve Sandık: Türkiye’de Bölünmenin Siyaseti 26 Haziran 2026 Cuma
- Babalar Günü 21 Haziran 2026 Pazar
- Seyyanen zam yoksa emekli hesabını sorar 18 Haziran 2026 Perşembe
- Ben Cumhuriyet Halk Partiliyim 06 Haziran 2026 Cumartesi
