Turgay Şahbenderoğlu

tsahbenderoglu@gmail.com

Yazarın tüm yazıları

Kentlerin geleceği ve Kocaeli'nin sınavı

Kentler yalnızca binalardan, yollardan ve altyapı yatırımlarından oluşan fiziksel mekânlar değildir.
Modern şehir sosyolojisi, kentleri aynı zamanda ekonomik ilişkilerin, kültürel etkileşimlerin, siyasal kararların ve toplumsal dinamiklerin bir araya geldiği karmaşık yaşam alanları olarak tanımlar.
Bu açıdan bakıldığında Kocaeli, Türkiye’nin en önemli kent laboratuvarlarından biridir.
Aradan geçen uzun bir sürenin ardından yeniden kalem tutarken, Kocaeli’ni sadece günlük siyasi tartışmaların veya yerel çekişmelerin merkezinde değil, geleceği inşa etme sorumluluğu çerçevesinde değerlendirmek gerektiğini düşünüyorum.
Bugün Kocaeli, Türkiye ekonomisinin lokomotif şehirlerinden biridir. Sanayisiyle, limanlarıyla, lojistik gücüyle ve üretim kapasitesiyle ülke ekonomisine büyük katkılar sunmaktadır.
Ancak sosyolojik açıdan önemli olan soru şudur:
Üreten kent aynı zamanda yaşanabilir kent olabilmiş midir?
Asıl mesele burada başlamaktadır.
Bir şehrin gelişmişliği yalnızca kişi başına düşen gelirle ölçülmez.
Trafik yoğunluğu, çevre kalitesi, yeşil alan miktarı, eğitim imkânları, kültürel faaliyetler, sosyal bütünleşme, afetlere hazırlık düzeyi ve vatandaş memnuniyeti de gelişmişlik göstergeleridir.
Kocaeli son yıllarda önemli yatırımlar aldı. Yeni yollar yapıldı, ulaşım projeleri hayata geçirildi, sosyal tesisler açıldı ve kentsel dönüşüm çalışmaları hız kazandı. Ancak kentleşme literatürü bize önemli bir gerçeği hatırlatmaktadır:
Fiziksel büyüme her zaman toplumsal gelişme anlamına gelmez.
Nitekim bugün İzmit’ten Gebze’ye kadar uzanan geniş coğrafyada trafik sorunu devam etmektedir. Sanayileşmenin çevre üzerindeki baskıları hissedilmektedir.
Konut fiyatlarındaki yükseliş orta gelir grubunu zorlamaktadır. Gençlerin önemli bir kısmı ise büyükşehirlerde ya da yurt dışında gelecek aramaktadır.
Bu durum aslında Kocaeli’nin değil, hızlı büyüyen bütün sanayi kentlerinin ortak sorunudur.
Fakat Kocaeli’nin farklı bir özelliği vardır.
Bu şehir, 17 Ağustos 1999 depreminin hafızasını taşıyan bir kenttir.
Dolayısıyla Kocaeli’nin geleceği konuşulurken deprem erçeği göz ardı edilemez. Çünkü sürdürülebilir kentleşmenin ilk şartı güvenli kentleşmedir. Bugün yapılacak her planlama, her yatırım ve her dönüşüm projesi deprem gerçeği ekseninde değerlendirilmek zorundadır.
Öte yandan kent yönetimi yalnızca belediyelerin sorumluluğunda değildir.
Üniversiteler, meslek odaları, sivil toplum kuruluşları, medya ve vatandaşlar da şehir yönetiminin doğal paydaşlarıdır. Çağdaş yerel yönetim anlayışı katılımcılığı esas alır. Kararların kapalı odalarda değil, toplumsal mutabakatla alınmasını öngörür.
Demokrasi yalnızca seçim günü sandığa gitmek değildir.
Demokrasi, şehrin geleceği hakkında söz söyleyebilmektir.
Kocaeli’nin önündeki temel meselelerden biri de budur.
Kent yönetiminde katılım kültürünü geliştirmek…
Şehir aidiyetini güçlendirmek…
Hemşehrilik bilincini artırmak…
Çünkü aidiyet duygusunun zayıfladığı kentlerde ortak gelecek tasavvuru da zayıflar.
Bugün Kocaeli’nin en büyük ihtiyacı daha fazla beton değil, daha fazla kentlilik bilincidir.
Daha fazla bina değil, daha güçlü sosyal bağlardır.
Daha fazla slogan değil, daha kapsamlı vizyondur.
Yerel yönetimlerin başarısı da muhalefetin etkinliği de nihayetinde bu ölçütlerle değerlendirilecektir.
Önümüzdeki yıllar Kocaeli açısından belirleyici olacaktır.
Ya plansız büyümenin ortaya çıkardığı sorunlarla mücadele eden bir sanayi kenti olarak kalacağız ya da ekonomik gücünü yaşam kalitesine dönüştürebilen örnek bir şehir olacağız.
Tercih bizimdir.
Ancak unutulmamalıdır ki şehirler kendiliğinden gelişmez.
Şehirler; bilimle, akılla, planlamayla ve ortak iradeyle yükselir.
Kocaeli’nin sahip olduğu potansiyel tartışmasızdır.
Asıl tartışılması gereken konu, bu potansiyelin gelecek kuşaklara nasıl aktarılacağıdır.
İşte bundan sonra üzerinde durmamız gereken temel mesele de budur. Çünkü bir kentin gerçek başarısı, bugünün rakamlarında değil; yarının yaşam kalitesinde saklıdır.

Yorum yaz

Yorumu gönder

UYARI: Bu içeriğe yorum yazarak Topluluk Kuralları'nı kabul etmiş bulunuyor ve bu alana yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.