İzmit Çarşısının Sessiz Çığlığı

18 Kasım 2026 10:54
.

Bir zamanlar İzmit’in en hareketli caddelerinde yürümek bile ayrı bir sabır işiydi. Yürüyüş Yolu’nda, Fethiye Caddesi’nde ya da ara sokaklarda esnaf dükkan açmak için sıraya girer, boşalan bir yer için adeta kıyasıya bir yarış verilirdi. Hatta o dönemler, sadece o dükkanın kiracısı olabilmek, devren mülk hakkını alabilmek için binbir zorlukla ödenen "hava paraları" efsane olurdu. Dükkan bulmak zor, esnaf olmak kıymetliydi.

Gelin görün ki, bugün tablonun rengi tamamen değişti. İzmit’in kalbinde artık adım başı "Kiralık Dükkan", "Kiralık Ofis" afişleriyle karşılaşıyoruz. Kepenkleri inen dükkanlar, sadece birer gayrimenkulün boş kalması değil; birer ailenin umudunun, yılların birikiminin ve şehrin sokaklarındaki o canlı hayat damarının yavaş yavaş kuruması demek.

Sırtındaki Yükle Ayakta Kalmaya Çalışan Esnaf

Bugün esnafın durumu, adeta omuzlarına her ay biraz daha ağırlık bindirilen bir atlasın hikayesi. Sabahın erken saatinde kepengini açan, akşam rızkını çıkarmak için tezgahının başına geçen küçük esnaf; kazancından çok, ödemesi gereken kalemleri kara kara düşünüyor.

Listeye bir bakın:

  • Stopaj
  • KDV beyannameleri
  • Muhasebeci ücretleri
  • Personel maaşları ve SGK primleri
  • Geçici vergi ve gelir vergisi
  • Esnaf odası aidatları

Her ay kapıyı çalan bu faturalar ve vergiler zinciri, esnafın ne nefes alacak ne de kazanıp evine ekmek götürecek alanını bırakıyor.

"Kazanmadan Ödemek" Çıkmazı

Matematik ortada ve maalesef esnafın aleyhine işliyor. En düşük yüzde 15 gelir vergisi gerçeği, zaten her ay ürününden, hizmetinden kesilen yüzde 20 KDV ile birleştiğinde daha baştan yüzde 35’lik bir yük anlamına geliyor. Daha dükkanın kirası ödenmeden, elektrik, su faturası hesaba katılmadan devlet kapıda bu payı istiyor.

Peki, soruyoruz: Esnaf ne kazanacak da ne yiyecek?

Gün boyunca müşteri bekleyen, siftahsız dükkan kapatan esnaf, ay sonunda elde avuçta hiçbir şey kalmadığında bu vergileri nasıl ödeyecek? "Kazanılan paradan vergi alınır" kuralı, bugün kazanılamayan paradan dahi kesilen yüklerle maalesef esnafı köşeye sıkıştırdı.

Şehrin Ruhu Sönüyor

Esnaf sadece ticaret yapan birer işletmeci değildir; mahallenin bekçisi, sokağın neşesi, zor günde kapısını çaldığımız komşudur. Esnaf bittiğinde, şehirlerin o sıcak ruhu, güven veren dokusu da kaybolur. Zincir marketlerin arasında ezilen, ağır maliyetlerin altında nefes alamaz hale gelen yerel esnaf, artık feryadını duyurmak istiyor.

Artık bıçak kemiğe dayandı. İzmit’in boşalan dükkanları ve hüzünlü vitrinleri bize geç kalındığının en net resmini sunuyor. Esnafın bu ağır vergi yükünden kurtarılması, stopajın, gelir vergisi oranlarının ve bürokratik maliyetlerin insani seviyelere çekilmesi bir lütuf değil, bu ekonominin ayakta kalabilmesi için hayati bir zorunluluktur.

Yoksa korkarız ki, yakında o kiralık afişleri asacak tek bir esnaf bulamayacağız.

 

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazarın tüm yazıları
X